I-Blok
Matematika hamda Fizika sohalaridagi zamonaviy ilmiy tadqiqotlar: so'nggi kashfiyotlar, yangiliklar va hozirda davom etayotgan tadqiqot yo'nalishlari.
Matematika sohasidagi zamonaviy global ilmiy tadqiqotlar, sana bo'yicha
Katta hajmdagi ma'lumotlar va neyron tarmoqlar uchun asos bo'lgan matritsalarni ko'paytirishning eng yuqori tezlik ko'rsatkichini (murakkablik eksponentini) yanada pasaytirib, yangi jahon rekordini o'rnatishdi (omega < 2.371177).
Har qanday qavariq shaklning ichidan o'zining nusxasini o'tkazish mumkin degan gipotezani rad etishdi. Ular o'zidan kattaroq teshik ochib bo'lmaydigan ilk ko'pyoq — «Noperthedron»ni kashf etishdi.
Matematiklar 3 o'lchamli fazoda Kakeya to'plamlarining to'liq o'lchamli (Fraktal o'lchami 3 ga teng) ekanligini uzil-kesil isbotlashdi va yuz yillik muammoni hal qilishdi.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Matematik qoidalar va teoremalarni odam emas, kompyuter dasturlari (Sun'iy intellekt) yordamida avtomatlashtirilgan holda tekshirish va yangi yechimlarni topish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Ilmiy kashfiyotlar qilish jarayonini o'nlab marta tezlashtiradi, xatosiz dasturiy ta'minotlar yaratishga yordam beradi.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Geometrik shakllarni har xil o'lchamli fazolarda (masalan, 3 o'lchamli yoki undan yuqori fazolarda) eng kichik hajmda burish, joylashtirish va ularning to'lqin xossalarini o'rganish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Telefon va internet signallarini simsiz uzatish sifatini oshirish, tibbiyotdagi MRT (tomografiya) apparatlarini aniqroq ishlashini ta'minlash.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Suyuqlik va gazlarning (suv oqimi, shamol, havo) harakatini tasvirlovchi murakkab tenglamalarning mukammal, uzluksiz va silliq yechimi har doim ham mavjud bo'lishini matematik isbotlash.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Ob-havoni juda aniq bashorat qilish, samolyot va avtomobillarning havo qarshiligini kamaytiruvchi eng optimal shakllarini loyihalash.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Kelajakda paydo bo'ladigan o'ta kuchli kvant kompyuterlari ham buza olmaydigan, yangi va murakkab algebraik formulalarga asoslangan maxfiy shifrlash tizimlarini yaratish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Global internet xavfsizligi, bank tizimlari, plastik kartalar va davlat sirlarini kiber-hujumlardan to'liq himoya qilish.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Shakllarning hajmi yoki o'lchami o'zgarganda ham ularning buzilmaydigan, saqlanib qoladigan ichki xossalarini va fazoviy tuzilishini o'rganish hamda yangi geometrik ob'ektlarni kashf etish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Mikrochiplar dizaynini mukammallashtirish, robotlarning murakkab fazoda to'siqlarsiz harakatlanish yo'nalishini hisoblash.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Kompyuterlar katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlashda va neyron tarmoqlarni o'qitishda asosiy hisob-kitob amali bo'lgan matritsalarni ko'paytirish tezligini (bajariladigan amallar sonini) matematik usulda maksimal darajada oshirish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Sun'iy intellekt tizimlarining (masalan, ChatGPT va boshqalar) ishlash tezligini keskin oshirish, kompyuterlar va telefonlarning quvvat sarfini kamaytirish.
Fizika sohasidagi zamonaviy global ilmiy kashfiyotlar, sana bo'yicha
Mukofot Francis Halzenga «IceCube neytrino observatoriyasiga hal qiluvchi hissasi va astrofizik kelib chiqishga ega yuqori energiyali neytrinolarni kashf etgani uchun» berildi. Observatoriya Janubiy qutb muzliklariga joylashtirilgan 5160 ta sensordan iborat.
Mukofot John Clarke, Michel Devoret va John Martinisga berildi. Ular elektr zanjirida makroskopik kvant tunnellanishi va energiyaning kvantlanishini kashf etishdi, ya'ni kvant fizikasi qonunlari qo'lda ushlab ko'rsa bo'ladigan qurilmada ham namoyon bo'lishini ko'rsatishdi. Bu ishlar kvant kompyuterlarini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega.
AQShdagi Milliy alanga laboratoriyasi (NIF) inersial termoyadro sintezi tajribasida rekord darajadagi 8.6 MJ energiya oldi. Nishonga yuborilgan lazer energiyasidan 4.13 baravar ko'p energiya ajraldi.
105 kubitli «Willow» chipida kubitlar soni oshgani sari xatoliklar kamaydi. Bu kvant xatolarini tuzatish sohasida o'ttiz yillik maqsadga erishilganini anglatadi. Ammo amaliy foydali kvant kompyuterlarigacha hali ancha yo'l bor.
Mukofot John Hopfield va Geoffrey Hintonga sun'iy neyron tarmoqlari yordamida mashinali o'qitishni ta'minlagan asosiy kashfiyotlari uchun berildi. Hopfield tarmog'i moddalarning atom spinlarini tavsiflovchi fizika qonunlariga asoslanadi.
NIF tajribasida yonilg'i kapsulasidan 3.15 MJ energiya ajraldi, lazerlar esa nishonga 2.05 MJ energiya bergan edi. Bu laboratoriyadagi muhim yutuq, lekin hali elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi termoyadro stansiyasi emas.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Xatolarga chidamli, ko'p sonli kubitlardan iborat kvant kompyuterlarini yaratish va ularni boshqarish usullarini ishlab chiqish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Yangi dori va materiallarni modellashtirish, murakkab optimallashtirish masalalarini tez yechish.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Quyoshdagi kabi yengil yadrolarning qo'shilishidan barqaror va xavfsiz energiya olish texnologiyalarini yaratish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Kelajakda ekologik toza va deyarli tugamaydigan elektr energiyasi manbai.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Koinotdan kelayotgan neytrinolar va boshqa elementar zarralarni kuzatib, koinotning tuzilishi va qorong'u materiya sirlarini o'rganish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Tibbiy tasvirlash, radiatsiya datchiklari va yangi o'lchash texnologiyalarining rivojlanishi.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Yuqori samarali quyosh panellari va yangi avlod yarimo'tkazgich materiallarini yaratish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Arzonroq quyosh energiyasi, tezroq va kam quvvat sarflaydigan mikrochiplar.