I-Blok
Matematika hamda Xorijiy til sohalaridagi zamonaviy ilmiy tadqiqotlar: so'nggi kashfiyotlar, yangiliklar va hozirda davom etayotgan tadqiqot yo'nalishlari.
Matematika sohasidagi zamonaviy global ilmiy tadqiqotlar, sana bo'yicha
Katta hajmdagi ma'lumotlar va neyron tarmoqlar uchun asos bo'lgan matritsalarni ko'paytirishning eng yuqori tezlik ko'rsatkichini (murakkablik eksponentini) yanada pasaytirib, yangi jahon rekordini o'rnatishdi (omega < 2.371177).
Har qanday qavariq shaklning ichidan o'zining nusxasini o'tkazish mumkin degan gipotezani rad etishdi. Ular o'zidan kattaroq teshik ochib bo'lmaydigan ilk ko'pyoq — «Noperthedron»ni kashf etishdi.
Matematiklar 3 o'lchamli fazoda Kakeya to'plamlarining to'liq o'lchamli (Fraktal o'lchami 3 ga teng) ekanligini uzil-kesil isbotlashdi va yuz yillik muammoni hal qilishdi.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Matematik qoidalar va teoremalarni odam emas, kompyuter dasturlari (Sun'iy intellekt) yordamida avtomatlashtirilgan holda tekshirish va yangi yechimlarni topish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Ilmiy kashfiyotlar qilish jarayonini o'nlab marta tezlashtiradi, xatosiz dasturiy ta'minotlar yaratishga yordam beradi.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Geometrik shakllarni har xil o'lchamli fazolarda (masalan, 3 o'lchamli yoki undan yuqori fazolarda) eng kichik hajmda burish, joylashtirish va ularning to'lqin xossalarini o'rganish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Telefon va internet signallarini simsiz uzatish sifatini oshirish, tibbiyotdagi MRT (tomografiya) apparatlarini aniqroq ishlashini ta'minlash.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Suyuqlik va gazlarning (suv oqimi, shamol, havo) harakatini tasvirlovchi murakkab tenglamalarning mukammal, uzluksiz va silliq yechimi har doim ham mavjud bo'lishini matematik isbotlash.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Ob-havoni juda aniq bashorat qilish, samolyot va avtomobillarning havo qarshiligini kamaytiruvchi eng optimal shakllarini loyihalash.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Kelajakda paydo bo'ladigan o'ta kuchli kvant kompyuterlari ham buza olmaydigan, yangi va murakkab algebraik formulalarga asoslangan maxfiy shifrlash tizimlarini yaratish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Global internet xavfsizligi, bank tizimlari, plastik kartalar va davlat sirlarini kiber-hujumlardan to'liq himoya qilish.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Shakllarning hajmi yoki o'lchami o'zgarganda ham ularning buzilmaydigan, saqlanib qoladigan ichki xossalarini va fazoviy tuzilishini o'rganish hamda yangi geometrik ob'ektlarni kashf etish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Mikrochiplar dizaynini mukammallashtirish, robotlarning murakkab fazoda to'siqlarsiz harakatlanish yo'nalishini hisoblash.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Kompyuterlar katta hajmdagi ma'lumotlar bilan ishlashda va neyron tarmoqlarni o'qitishda asosiy hisob-kitob amali bo'lgan matritsalarni ko'paytirish tezligini (bajariladigan amallar sonini) matematik usulda maksimal darajada oshirish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Sun'iy intellekt tizimlarining (masalan, ChatGPT va boshqalar) ishlash tezligini keskin oshirish, kompyuterlar va telefonlarning quvvat sarfini kamaytirish.
Chet tillarini o'rganish, tilshunoslik va til texnologiyalari sohasidagi yangiliklar, sana bo'yicha
EF ingliz tilini bilish indeksida O'zbekiston 429 ball bilan 104-o'rinni egalladi (2024-yilda 98-o'rin). Reytingda birinchi marta og'zaki nutq va yozish ko'nikmalari ham baholandi. Bu natija chet tilini chuqur o'rganish qanchalik muhimligini ko'rsatadi.
Vazirliklarning 3515-sonli qarori bilan xorijiy tillarni bilish darajasini belgilovchi milliy va xalqaro tan olingan sertifikatlar ro'yxati tasdiqlandi. Ro'yxat CEFR shkalasi bo'yicha B1–C2 darajalarini qamrab oladi.
Model nutqni tanish, nutqdan matnga, nutqdan nutqqa va matndan matnga tarjima qilishni bitta tizimda bajaradi. Matn uchun 100 ga yaqin til, tarjima qilingan nutq chiqishi uchun esa 36 ta til qo'llab-quvvatlanadi.
Meta kompaniyasi 200 ta til va 40 000 ga yaqin tarjima yo'nalishini qo'llab-quvvatlovchi matn tarjimasi modelini taqdim etdi. Model kam o'rganilgan tillar uchun ham sifatli tarjima yaratishga qaratilgan.
Prezident qaroriga ko'ra tumanlar va shaharlarda xorijiy tillarni o'qitishga ixtisoslashgan 207 ta maktab tashkil etilishi belgilandi. Kamida C1 darajadagi sertifikatga ega xorijiy til o'qituvchilariga 50 foiz ustama haqi to'lanadi.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Sun'iy intellekt yordamida matn va nutqni tillar o'rtasida aniq va tabiiy tarjima qiluvchi tizimlarni takomillashtirish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Xorijiy manbalardan tez foydalanish, xalqaro muloqot va ta'limda til to'siqlarini kamaytirish.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Talaffuz, ravonlik va grammatikani sun'iy intellekt yordamida xolis baholaydigan tizimlarni yaratish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: O'quvchilarga darhol fikr-mulohaza berib, imtihonlarga mustaqil tayyorlanish imkoniyati.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Til o'rganish natijalarini xalqaro CEFR shkalasi (A1–C2) bo'yicha o'lchash va o'quv dasturlarini shunga moslashtirish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Til bilish darajasini xalqaro miqyosda tan olinadigan sertifikatlar bilan tasdiqlash.
Ushbu yo'nalishlarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Asosiy maqsadi: Bir nechta tilni bilish insonning xotirasi, diqqati va fikrlash qobiliyatiga qanday ta'sir qilishini o'rganish.
Kundalik hayot va texnikadagi foydasi: Chet tillarini erta yoshdan samarali o'rgatish usullarini ishlab chiqish.